Coaching
Coaching is een Engelse term die gemakkelijk voor veel verschillende begeleidingsvormen gebruikt wordt. Dergelijke synoniemen van die begeleidingsvormen zijn supervisie, mentoring, counseling, therapie enzovoort. De literatuur is niet eenduidig over een definitie. Coaching is in feite een specifieke vorm van begeleiden. Naast coaching bestaan er ook andere manieren om het begeleiden van mensen vorm te geven. Afhankelijk van de situatie en de omstandigheden moet steeds voor de meest passende vorm van begeleiding te worden gekozen.
Een definitie: Coaching is een vorm van persoonlijke begeleiding op basis van een gelijkwaardige één-op-één-relatie. De coachee leert, de coach ondersteunt dit leerproces. Binnen het coachingstraject worden de doelen vooraf bepaald. Doel van de coaching is het vergroten van de persoonlijke effectiviteit van de coachee. Coaching van groepen is echter ook mogelijk. De coach zoekt dan naar collectieve patronen in gedrag en denken in de groep.
Vormen
Er zijn veel vormen van begeleiding die elementen van coaching in zich hebben. Hieronder volgt een niet volledige opsomming.
- Persoonlijke coaching: is gericht op het verdiepen van het bewustzijn van de coachee voor wat betreft de effecten ven het eigen gedrag. De bedoeling is dat de coachee in beweging komt. Coaching is de ander leren te leren.
- Loopbaancounseling: heeft betrekking op de persoon-job fit. Een loopbaancounselor helpt een medewerker inzicht te krijgen in zijn waarden, interessen en mogelijkheden. Hij verbindt deze – samen met de medewerker – aan een bestaande of toekomstige functie. Loopbaancounseling sluit aan bij competentiemanagement en de competentieontwikkeling van de medewerker. Het kan ook goed worden ingezet binnen het mobiliteitsbeleid van een organisatie.
- Counseling: is een laagdrempelige vorm van hulpverlening. Het doel van counseling is het helpen van mensen bij het oplossen of hanteren van problemen, het vinden van antwoorden op vragen het ontwikkelen van kennis en vaardigheden. Counseling is resultaatgericht en pragmatisch van aard.
- Systemic coaching: vanuit het systeemdenken kijkt de coach naar de relatie tussen de leden van een groep. Het gaat uit van de gedachte dat een van de leden van de groep door het herkennen en veranderen van (gedrags-)patronen in de groep kan stimuleren dat anderen hun gedrag ook kunnen veranderen.
- Teamcoaching: De coach zoekt naar collectieve patronen in gedrag en denken in de groep. Een teamcoach is erop gericht het bewustzijn van het team te vergroten: om vanuit dat grotere bewustzijn de groep in haar denken en handelen in beweging ofwel in ontwikkeling te krijgen.
- Immediate-coaching: coaching via e-mail op dagelijkse basis. Meestal ingezet bij managementdevelopment coaching. Maar ook geschikt voor ziekteverzuim begeleiding en preventie.
- Coaching als managementstijl: Coachend leidinggeven kan het commitment bij medewerkers verhogen. Met een coachende stijl van leidinggeven zorgt de manager ervoor dat medewerkers zich betrokken voelen bij hun werk en de organisatie. Medewerkers voelen zich verantwoordelijk voor een product of proces. Ze kunnen zichzelf motiveren, zowel individueel als als team. Coachend leidinggeven wordt uitgedragen als dé nieuwe manier van leidinggeven. Het past goed bij de ontwikkeling van zelfsturende teams. De leidinggevende is geen ‘baas’ maar een coach van een team. Het team is zelf verantwoordelijk voor de te behalen resultaten – althans voor het hoe.
- Competentieontwikkelingsgericht Coachen:geeft handvatten om gericht met de medewerker te werken aan de effectiviteit van de in te zetten competenties op persoonlijk en organisatieniveau. Om dit te bereiken, zien we het coachen op competentieontwikkeling in het bijzonder als het stimuleren van de zelfverantwoordelijkheid voor de eigen competentieontwikkeling."
- Kindercoaching: Het doel van kindercoaching is het coachen van kinderen bij het ontdekken van de eigen kwaliteiten en mogelijkheden en deze in te zetten in de situaties die voor het kind moeilijk zijn, het nemen van verantwoordelijkheid binnen de eigen mogelijkheden en grenzen en het bereiken van een door het kind (en de ouders) vastgesteld haalbaar doel. Historie
De term komt uit het Frans. Coach is het Franse en later (rond 1500) Engelse woord voor een wagen om mensen te transporteren van de ene naar de andere plaats. Het besturen van een koets werd coaching genoemd. De bron van het werkwoord 'to coach' is echter het vervoeren van een gewaardeerd, of waardevol persoon van waar hij was naar waar hij wil zijn. Rond 1840 werd het woord coach voor het eerst gebruikt bij de universiteit van Oxford Engeland, om een een privé-leraar aan te duiden die studenten voorbereidde op een tentamen. In 1889 wordt de term voor het eerst genoemd in de sportwereld om iemand die een roeiteam begeleidde aan te duiden. In de jaren van '80 van de vorige eeuw werd het woord coaching geïntroduceerd in het zakelijke spraakgebruik. In 1988 was coaching ingeburgerd. Het Amerikaanse Forbes Magazine verscheen toen met een artikel over Coaching genaamd: Sigmund Freud ontmoet Henry Ford.
Kenmerken
Kenmerkend van een coachingstraject is dat de coach door de coachee wordt uitgezocht. In het coachingstraject is de coach de leverancier en de klant wordt 'gecoacht'. De klant bepaalt het doel: de coach stelt vragen en geeft adviezen. De klant blijft zelf verantwoordelijk voor zijn of haar beslissingen.
Inhoudelijk
Coaching kan inhoudelijk zijn of meer procesmatig. Bij inhoudelijke coaching is de coach iemand die een bepaald traject al heeft doorlopen en die iemand anders daarin adviseert. Als voorbeeld kan de ex-toptennisser genoemd worden die de beginnende (top)tennisser adviseert over techniek en tactiek van het tennisspel.
Procesmatig
Bij de procesmatige coach moet er meer gedacht worden aan een mental coach die adviseert hoe er omgegaan moet worden met verliezen, met intimiderende tegenstanders, met de pers en die denkt aan een juiste balans tussen leven en werken. Iemand die van een afstand en met minder belangen en daardoor rustiger meedenkt met de cliënt.
Links / bronnen